TRỌNG CƯỜNG

        Tham nhũng không khó tìm

      Theo báo Dân Việt online:

          "Dư luận bất bình vì EVN đã tự trả lương “cho mình” quá cao, đặc biệt là khối văn phòng, lãnh đạo của tập đoàn. Khối này có lương “khủng” bình quân từ 30 - 40 triệu đồng/người/tháng, lãnh đạo 70 - 80 triệu đồng/người/tháng. Nếu như lấy lương của khối văn phòng ra cộng chung và chia đều trên đầu người thì lương công nhân cao so với các ngành khác, nhưng như vậy là oan cho người lao động, bởi vì họ phải gánh luôn phần lương của lãnh đạo vào phần của mình.

          Những người quản lý, lãnh đạo tài giỏi làm được việc cho dân, cho nước tất nhiên xứng đáng hưởng lương cao. Nhưng xin được hỏi thẳng: Lãnh đạo của EVN có xứng đáng hưởng lương cao hay không?

          Câu trả lời có ngay đây: Số tiền lỗ khủng khiếp của EVN được công bố dù không phải quá bất ngờ nhưng cũng thực sự gây sốc trong dư luận. Kiểm toán Nhà nước xác định EVN lỗ trong sản xuất kinh doanh là 8.400 tỷ đồng, cộng với khoản lỗ do chênh lệch tỷ giá hơn 17.000 tỷ đồng, tính đến hết năm 2010 lỗ trên 25.000 tỷ đồng.

          Tính đến 31-12-2011, nợ phải trả của EVN lên đến 240.000 tỷ đồng. EVN làm ăn thua lỗ trầm trọng như vậy mà cán bộ lãnh đạo, cán bộ văn phòng nhận lương vài chục triệu đến gần 100 triệu đồng/tháng mà không thấy hổ thẹn hay sao?".

            Vậy có thơ rằng:

           Noi gương đạo đức Bác Hồ

           EVN vẫn tung hô tưng bừng.

           Kinh doanh lỗ đến tận cùng

           Các “quan điện” vẫn lương khùng thế a?

           Xin thưa các vị thanh tra:

           "Tham nhũng nào phải đâu xa, khó tìm!".

                                    Trọng Bảo

Báo Người Hà Nội trong các số 42 (14/10/2011) và số 44 (28/10/2011) đã đăng trên trang nhất các truyện ngắn NHỚ RỪNG và truyện ngắn LÃO VÕ của Trọng Bảo. Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban Biên tập báo và giới thiệu lại truyện ngắn LÃO VÕ trên blogs này.

         Chim lợn kêu ngang trời

           Truyện ngắn Trọng Bảo

          Trời bắt đầu trở lạnh. Đã cuối mùa thu. Sương muối rơi lộp bộp trên mái nhà lợp bằng lá cọ. Bà Chiều vừa thiu thiu ngủ bỗng giật mình nghe tiếng kêu của con chim lợn đi ăn đêm. Tiếng nó “eng éc” nghe lạnh cả người. Nó bắt đầu kêu từ khu nghĩa địa bên kia cánh đồng. Bay ngang qua làng Trung tiếng nó có vẻ thảm thiết hơn. Người ta bảo khi nó kêu là lúc đã ăn no rồi đang bay về tổ.

           Nhưng chim lợn kêu nhiều thường là có người sắp lìa cõi trần.

           Tiếng chim lợn kêu ngang trời như gọi hồn người chết thăng thiên. “Chết thôi! Ông Túc đang ốm. Con chim hôm nay sao mà kêu ghê thế… hay là…”. Bà Chiều nghĩ vậy. Bà trở mình, giát giường kêu cót két. Bà ngồi dậy quờ chân tìm dép. Không bật điện, bà lập cập vặn to ngọn đèn dầu hạt đỗ đặt trên bàn thờ. Bà vừa rút một nén hương chưa kịp châm thì nghe thấy tiếng người ồn ào rộ lên ở phía cuối làng. Bà thở dài: “Thôi ông ra đi cho mát mẻ!”. Giọt nước mắt ứa ra trên gò má nhăn nheo của bà.

          Bà Chiều lay thằng cháu ngoại đang nằm ngủ ở giường bên cạnh. Nó cáu cẳn:

          - Bà làm gì thế! Cháu vừa mới ngủ được một lát bà đã gọi…

          - Mày đưa bà xuống nhà ông Túc ngay.

          - Đang đêm bà xuống nhà lão ấy làm gì?

          - Hình như… ông… ấy…

          - Lão ấy đang ốm nặng… đã nghẻo rồi hả bà…

          - Vả vào cái mồm mày! Ăn với nói… dậy đi!

          Thằng cháu uể oải ngồi dậy. Nó bật điện tìm cây đèn sạc. Bà Chiều cũng đã tìm được cây gậy.

          Thằng cháu soi đèn đưa bà ngoại đến cổng nhà lão Túc. Trong nhà đèn điện sáng choang, tiếng người ồn ào. Đúng là ông ấy đã đi rồi. Từ ngoài cổng thằng cháu thính tai đã nghe rõ mọi chuyện. Nó bảo bà:

          - Lão ấy nghẻo… À...à… - Nó vội lấp liếm: - Ông Túc chết rồi bà ạ! Bà vào nhà ông ấy nhé. Cháu về ngủ tiếp đây. Mai cháu sẽ đi đào huyệt…

          Nói xong nó để bà đi vào nhà lão Túc rồi quay về ngủ tiếp.

          Bà Chiều che mắt cho khỏi chói ánh điện bước vào sân. Một phụ nữ nhìn thấy chạy ra dắt tay bà vào nhà. Lão Túc đang được mấy người mặc cho bộ quần áo mới để khâm liệm. Cái quan tài sơn đỏ loè loẹt lão chuẩn bị sẵn đã được kê ra gian giữa.

          Bà Chiều nhìn mặt lão Túc lần cuối trước khi người ta gấp tấm vải xô lại để buộc dây bó kín thi thể. Trong đầu bà chuyện về lão Túc như chợt hiện về từng đoạn, từng đoạn, rất rành mạch.

          Đó là những ngày tiền khởi nghĩa. Thanh niên, phụ nữ làng Trung hào hứng, phấn khởi nghe lời kêu gọi của cán bộ Việt Minh chặt tre làm gậy gộc, cắm dao vào cán gỗ làm giáo sẵn sàng vùng lên giành chính quyền. Lão Túc  hồi ấy là những người hăng hái nhất. Lão Túc là dân bần cố nông, làm thuê, cuốc mướn. Được giác ngộ, lão càng thêm nhiệt tình hoạt động. Lão là người đã vác mã tấu đi sát anh cán bộ Việt Minh dẫn đầu đoàn người biểu tình xông vào toà công sứ Pháp ở trên tỉnh cướp chính quyền. Trong kháng chiến, lão là đội viên đội công an xung phong của xã chuyên diệt tề, trừ gian. Một mình lão ban ngày ban mặt dám áp sát tên Việt gian chỉ điểm giữa chợ xỉa vào sườn nó một nhát dao khiến nó ngã xuống giữa đám lính dõng hoảng loạn.

 (Xem tiếp)

Chuồn chuồn bay thấp

Truyện ngắn

           Cái My đứng tựa cửa nhìn ra sân. Những con chuồn chuồn đang bay rất thấp. Vậy là trời sắp mưa. Cái My chợt nhớ tới bà nội và mẹ. Khi còn sống bà hay bảo: "Chuồn chuồn bay thấp thì mưa". Bà gọi bé My vào nhà ngay kẻo mưa ướt dễ bị cảm. Năm My lên sáu tuổi thì bà mất. Nó còn nhớ bữa theo mẹ ra thăm mộ bà trời âm u, chuồn chuồn bay rất thấp. Mẹ vẫn cứ lúi húi vun đất đắp mộ cho bà, My phải nhắc mẹ. Hai mẹ con vội vã thắp hương cho bà rồi về thế mà dọc đường vẫn bị mưa ướt. My càng không quên hôm ra đắp mộ cho mẹ chuồn chuồn cũng bay thấp nhưng nó không về. Mặc cho mưa rơi ướt sũng cả người My vẫn ngồi bên cạnh mộ mẹ không muốn về. 

            

          Mẹ nó mất do tai nạn giao thông. Chiều hôm đó bố đèo mẹ lên thị trấn để vay tiền sửa nhà lúc về thì gặp mưa. Bố vội phóng xe vội vã chạy tránh mưa nên va phải phía sau một chiếc xe tải. Mẹ nó văng ra đập đầu xuống mặt đường. Vào đến bệnh viện thì mẹ mất. Bố bị thương nặng phải điểu trị mấy tháng liền mới khỏi.

  Gần hai năm sau, bố lấy dì Tân. Ban đầu dì đối xử với My cũng không có gì ghê gớm lắm. Nhưng từ khi sinh cu Bi thì dì chẳng bao giờ còn ngó ngàng đến cái My nữa. Dì chỉ chú ý đến nó khi cần nó bế cu Bi. Dì không cho My đi học thêm để còn ở nhà chăm sóc cu Bi lại đỡ tốn tiền học. Bố cũng không phản đối. Từ ngày bị ngã xe bố cũng ốm yếu luôn nên chả dám quyết điều gì. Nhất nhất mọi việc bố đều nghe theo sự sắp đặt của dì.

 (Xem tiếp)

          Sát thủ Lê Văn Luyện tại Đồn Biên phòng Na Hình

         Tóm tắt diễn biến vây bắt sát thủ Lê Văn Luyện

           Chiều tối ngày 31-8, Thượng tá Nguyễn Năng Nhạ, đồn trưởng đồn biên phòng Na Hình, Lạng Sơn, cung cấp những thông tin mới nhất cũng như diễn biến cuộc vây ráp tên sát nhân máu lạnh Lê Văn Luyện. Theo Thượng tá Nguyễn Năng Nhạ, đồn trưởng đồn biên phòng Na Hình, huyện Văn Lãng, Lạng Sơn, trong mấy ngày gần đây, lực lượng công an của Bộ Công an và bộ đội biên phòng đã tích cực triển khai rất nhiều hướng truy lùng khác nhau. “Từ thông tin điều tra ban đầu, chúng tôi được biết Luyện đã trốn lên nhà cô ruột tại bản Nà Tổng, xã Trùng Khánh, thuộc khu vực quản lý của đồn Biên phòng Na Hình. Ngày hôm qua, 30-8, chúng tôi có thông tin đối tượng trốn sang Trung Quốc. Và đến hôm nay (31-8), qua các biện pháp nghiệp vụ, chúng tôi đã nắm được thông tin: Lê Văn Nghi là chồng của cô ruột Luyện. Tiếp đó chúng tôi có được thông tin rằng trong ngày 31-8, Lê Văn Nghi xuất cảnh qua biên giới. Chúng tôi đã áp sát đối tượng và khi được hỏi, Nghi cho biết sang Trung Quốc lấy phân về làm ruộng. Đây là mối nghi ngờ đầu tiên”, Thượng tá Nhạ kể lại.

            Thượng tá Nhạ cho biết thêm: “Chúng tôi nhận định khả năng đối tượng Luyện do lần đầu sang Trung Quốc nên cần phải có người giúp đỡ. Và đối tượng Nghi có thể là người “tiếp tay” cho Luyện. Trước nghi vấn trên, đồn Biên phòng Na Hình đã nhanh chóng triển khai ba mũi truy lùng lớn, chặn tất cả các con đường mà đối tượng có thể về Việt Nam”.

     Bài đăng Báo Văn nghệ số 30 (Ngày 30-7-2001)   

THÂN PHẬN CON NGƯỜI TRONG "ĐỒNG TIỀN LÁ ĐA"

           Mỗi lần về quê ngoại, đi bên dòng sông Phó Đáy, qua những xóm làng trung du vùng Lập Thạch-Vĩnh Phúc, tôi lại nghĩ về những thân phận con người, ngỡ như được gặp những ông Thống, bà Cần, bà Miên, lão Vận, bác Đống, dì Vân, anh  Nhân, chị Thân, chị Xuyến... Đấy là những nhân vật đã ám ảnh tôi khi đọc xong tập truyện ngắn "Đồng tiền lá đa" của Trọng Bảo do NXB Quân đội nhân dân ấn hành năm 2008.

           19 truyện ngắn trong "Đồng tiền lá đa" phản ánh đa chiều những vấn đề xã hội, từ trong lịch sử đến đời sống hiện tại. Ở đó có sự phát triển, đổi thay của làng quê nhờ công cuộc đổi mới đất nước, có những mặt tiêu cực do tác động của nền kinh tế thị trường, có tệ nạn xã hội và những con người man trá, xảo quyệt, lọc lừa... Nhưng chủ đề xuyên suốt trong "Đồng tiền lá đa" là những thân phận con người sau chiến tranh, những người đã chịu đựng đau thương, mất mát trong những cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Dễ hiểu trong "Đồng tiền lá đa" chiếm đa số truyện viết về chiến tranh và người lính, bởi tác giả tên thật là Hà Trọng Bảo, hiện là Đại tá, Trưởng phòng Thông tấn quân sự thuộc Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

           Nhà văn quân đội Bùi Thanh Minh sau khi đọc "Đồng tiền lá đa" nhận xét: "Tập truyện vẫn đi theo mạch văn viết về những mảnh đời, thân phận con người sau chiến tranh... Những tấm huân chương rồi cũng sẽ phai màu, mồ liệt sĩ trong nghĩa trang chìm dần vào trong cỏ. Nhưng chiến tranh thì vẫn cứ hiện hữu hàng ngày trong những con người đã từng tham chiến hay có mặt trong thời điểm ấy. Dù họ trở về từ chiến trường hoặc ở hậu phương...". Với Trọng Bảo, anh phản ánh sự tàn khốc của chiến tranh thông qua những câu chuyện không phải trực tiếp có tiếng bom rơi, đạn nổ. Đấy là những nỗi đau dằn vặt trong lòng ông Thống, chỉ vì kỷ luật quân đội, kỷ luật chiến đấu mà Đại-một chiến sĩ bộ đội chủ lực và cô Thắm, người yêu của anh bị địch giết chết. Từ đó ông Thống trở nên lầm lì, ít nói, chôn chặt nỗi đau trong lòng, chỉ đến ngày tết, thanh minh đi tảo mộ, ông mới lầm rầm tâm sự trong lời khấn người đã khuất. Nhưng ông cũng kiên quyết không ký xác nhận công nhận liệt sĩ cho Đại, bởi theo ông, Đại chết là do vô kỷ luật. (truyện ngắn Thanh Minh). Sự khốc liệt của chiến tranh hiện hữu trong một ngõ nhỏ của làng Vũ, thôn Đoài, nơi hai người đàn bà là bà Miên và bà Cần cùng có con trai nhập ngũ trong kháng chiến chống Mỹ và cả hai cùng hy sinh. Bà Cần được phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng", được chính quyền, làng xóm quan tâm chăm sóc, trong khi bà Miên phải chịu muôn vàn tủi nhục khi bị mang tiếng là con trai phản quốc. Thêm nữa, có người con trai cả cũng từ mẹ và gia đình có người phản bội để không ảnh hưởng đến con đường tiến thân. Mãi sau này, khi bà Miên được "giải oan", đón nhận bằng Tổ quốc ghi công cho con trai hy sinh vì Tổ quốc trong khi được quân đội phân công làm nhiệm vụ đặc biệt. Là mẹ liệt sĩ, nhưng bà Miên vẫn sống lặng lẽ giữa xóm làng, nỗi đau oan ức được rũ bỏ, nhưng nỗi đau chiến tranh có lúc nào nguôi ngoai. (truyện ngắn Ngõ nhỏ). 

 (Xem tiếp)

          LÃO DỞ NGƯỜI

         Truyện ngắn 

          Lão dở người vác cái bao tải rách lên vai. Hôm nay lão gặp may. Một ngôi nhà là trụ sở công ty tư nhân đang đục phá, sửa chữa. Đám thợ vứt ra hè đường một đống sắt vụn cong queo. Ông chủ công ty nhìn thấy lão đang móc tìm kiếm ở cái thùng rác bên đường liền gọi sang và hào phóng cho lão luôn đống sắt vụn. Chỗ sắt vụn đầy sét gỉ phải đến hai chục cân. Lão oằn lưng vác cái bao tải nặng ra phía bờ sông. Số sắt vụn này lão kiếm được hơn trăm ngàn là cái chắc.

          Cân xong bao tải sắt vụn, lão dở người lại vào phố. Con mụ Béo chuyên thu mua đồ phế liệu chê ỏng chê eo sắt gỉ quá chỉ đưa cho lão một trăm hai mươi ngàn đồng. Thôi thế cũng tốt. Lão nghĩ. Lão sẽ vào phố chén một bát phở ngon hết hai mươi ngàn đồng. Còn một trăm ngàn lão sẽ cất kỹ dành dụm thành một khoản để đem về quê. Ở quê, lão còn một thằng cháu là con cô em gái út. Nó ốm yếu thường xuyên phải đi viện. Lão thương nó lắm. Lão ra thành phố bới rác kiếm tiền, dành dụm từng trăm gửi về giúp em gái chữa bệnh cho cháu. Hôm lão đi, thằng bé cứ túm lấy áo lão rơm rớm nước mắt:

         - Bác đi Tết nhớ về với cháu nhé!

         - Ừ! - Lão xoa đầu nó và dặn: - Ở nhà cu nhớ không được ra bờ ao chơi, nhỡ ngã xuống ao thì khốn đấy!

         Thằng bé bị bệnh tim. Một hôm lão vừa đi bắt cua về xuống cái ao đầu ngõ rửa chân thì thấy thằng cháu đang ngớp ngớp vùng vẫy ở dưới cầu ao. Lão vứt cả giỏ cua nhào xuống ao lôi nó lên. May mà nó mới ngã xuống chỉ uống vài ngụm nước. Bệnh tim của nó nặng dần. Năm lên lớp bốn thì hay bị ngã ngất nên không tiếp tục đi học được nữa. Nghe nói muốn mổ tim phải mất hàng chục triệu đồng. Chồng cô em gái út tai nạn sập lò gạch chết sớm, nhà nghèo lấy đâu ra mấy chục triệu đồng để chữa bệnh cho con. Tiền mua thuốc hàng tháng còn chả đủ nữa là. Lão nghe người ta nói thành phố dễ kiếm tiền. Thế là lão bỏ sào ruộng lại cho cô em gái út rồi theo đám thanh niên lên thành phố. Lão sẽ kiếm tiền, thật nhiều tiền giúp cô em út.

          Lên đến thành phố lão ra ngay chỗ "chợ người" tìm việc. Nhưng những người tìm thuê "cửu vạn" thường chẳng bao giờ để ý đến lão. Có lẽ họ nghĩ là lão già cả chả làm nổi những việc nặng nhọc. Thế nên lão đành phải đi bới rác, nhặt nhạnh những đồ phế thải bán cho bọn thu mua sắt vụn. Nhặt những bao túi ni-lông, vỏ bia, vỏ chai, sắt vụn người ta vứt đi bán cho bọn ve chai mỗi ngày lão cũng kiếm được ngày nhiều ba chục, ngày ít hai chục, ăn uống rồi cũng để dành được chục ngàn mỗi ngày, hơn cả làm ruộng ở quê mỗi vụ được vài tạ thóc ăn chả đủ làm gì dám đem bán lấy tiền.

          Bọn trẻ con, phụ nữ chuyên làm nghề nhặt rác thường tụ tập ngoài bãi sông Hồng. Họ gọi lão là lão dở người vì một chuyện xảy ra đối với lão. Hôm đó lão bới móc một cái túi rác cổng một ngôi biệt thự. Lão tìm thấy trong cái túi rác đầy vỏ hộp mỹ phẩm ấy một cái dây chuyền vàng. Lão cầm sợi dây chuyền đứng co ro chịu rét chờ bằng được bà chủ ngôi biệt thự ra đóng cổng để trả lại. Nhận lại sợi dây chuyền đến năm chỉ bà chủ nhà chả cảm ơn thì thôi còn xỉa xói, nghi lão là quân trộm cắp. Biết chuyện, đám "công nhân nhặt rác" cư trú ngoài bãi sông đều cười nhạo lão mãi. Chả ai khen lão thật thà mà họ bảo lão là đồ dở người. Từ đó cái tên lão Dở thành tên gọi của lão.

          Lão Dở cũng có người con khá thành đạt. Đó là ông con trai duy nhất của lão. Vợ lão mất sớm, lão ở vậy nuôi con khôn lớn. Thằng con lão là chủ một doanh nghiệp lớn ở phía Nam. Ông con trai muốn đón lão vào Nam sinh sống nhưng lão không chịu. Lão giận con, nhất là từ khi ông con về quê đóng góp cả mấy trăm triệu đồng cho một công trình văn hoá của huyện để được tạc tên trên bia đá ghi công thế mà không dám cho thằng cháu bị bệnh nặng được lấy một đồng để chữa bệnh. Lão có ý nhắc nhưng nó làm thinh không nói gì.

          Ăn xong bát phở, lão Dở tìm về chỗ mình vẫn ngủ qua đêm.

          Năm nay trời sao mà rét đến thế. Các hàng quán đóng cửa nghỉ sớm. Gió lạnh thổi ù ù trên phố. Lão Dở lủi thủi đi về phía làng ven Hồ Tây. Mấy ngày nay lão không ra khu nhà trọ ngoài bãi sông nữa. Trọ ở nhà trọ bãi sông mất năm ngàn mỗi tối. Trước đây chỉ có ba ngàn một tối nhưng gần tết họ nâng giá lên năm ngàn đồng. Nói là nhà trọ thực ra chỉ có vài manh chiếu rách trải lên sạp, cả chục, cả trăm người-toàn dân cửu vạn chen chúc nhau nằm lăn lóc đầu chân lẫn lộn ngủ cho qua đêm. Mà có nhiều người chưa đến nửa đêm đã lồm cồm bò dậy đi gánh hàng thuê cho những người buôn hoa quả, rau ở các chợ đêm. Lão Dở ít ngủ và thính ngủ. Có khi đêm vừa chợp mắt được một lát đã giật mình vì tiếng lục sục gọi nhau của những người đi làm đêm. Vì thế lão chả dại gì mà mất thêm năm ngàn đồng mỗi đêm. Lão đã có một cách hay.

 (Xem tiếp)

Kỷ niệm 40 năm Nhà văn anh hùng Chu Cẩm Phong hy sinh (1971-2011)       

          Sáng ngày 12-5, tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam (Số 9-Nguyễn Đình Chiểu-Hà Nội), Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 40 năm Nhà văn anh hùng Chu Cẩm Phong hy sinh (1971-2011). Tới dự buổi lễ có Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đại diện Ban Tuyên giáo trung ương, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, đại diện gia đình và đông đảo các nhà giáo, nhà văn, nhà thơ từng sống, chiến đấu với nhà văn Chu Cẩm Phong và giảng viên, sinh viên khoa sáng tác, lý luận phê bình văn học Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

          Tại lễ kỷ niệm, sau khi thắp hương, tưởng niệm nhà văn Chu Cẩm Phong, nhà thơ Quang Thiều, Phó chủ tịch BCH Hội Nhà văn Việt Nam đọc lời khai mạc; các nhà văn, nhà thơ, nhà giáo như: Nguyễn Chí Trung, Hữu Thỉnh, Ngô Thảo, Thái Bá Lợi, Bùi Minh Quốc, Ngô Thế Oanh, Nguyễn Sỹ Tuyển (giáo viên chủ nhiệm lớp 7 của Chu Cẩm Phong)... đã phát biểu ý kiến ôn lại cuộc đời, gương chiến đấu hy sinh dũng cảm và sự nghiệp văn chương của nhà văn, anh hùng liệt sĩ Chu Cầm Phong. Kết luận buổi hội thảo tại lễ kỷ niệm, nhà thơ Hữu Thỉnh đã nhấn mạnh: “Qua những ký ức các nhà văn, các đại biểu đã mà phác thảo thật sinh động một chân dung tinh thần của một thế hệ các nhà văn cầm bút chiến đấu”.

           Nhà văn Chu Cẩm Phong tên thật là Trần Tiến sinh năm 1941 tại Hội An, Quảng Nam. Năm 1954, Chu Cẩm Phong theo cha tập kết ra miền Bắc, học phổ thông tại các trường học sinh miền Nam, là sinh viên khoa ngữ văn Trường Đại học tổng hợp Hà Nội. Tốt nghiệp đại học, anh được chọn đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài, nhưng cuối năm 1964, Chu Cẩm Phong đã xin về miền Nam trực tiếp cầm súng chiến đấu góp phần giải phóng quê hương. Thời gian đầu vào chiến trường anh là phóng viên của TTXVN sau đó chuyển sang làm phóng viên, biên tập viên Tạp chí Văn nghệ giải phóng Trung Trung Bộ (Khu 5), bí thư chi bộ tiểu ban văn nghệ Ban tuyên huấn Khu 5. Ngày 1-5-1971, trong một trận đánh không cân sức với quân thù, Chu Cẩm Phong cùng bốn chiến sĩ khác đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh. Năm 2010, liệt sĩ Chu Cẩm Phong được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Anh là một nhà văn đầu tiên được phong tặng danh hiệu anh hùng.

          Cuốn nhật ký cuối cùng mà anh đem theo bên mình tưởng bị mất trong chiến tranh đã được một sĩ quan quân đội Sài Gòn trân trọng gìn giữ. Sau ngày miền Nam giải phóng viên sĩ quan này đã trao lại cho các bạn của nhà văn. Cuốn “Nhật ký chiến tranh” của Chu Cẩm Phong được nhận tặng thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam.

                                                             Tin và ảnh Trọng Bảo

         Thanh minh

                   Truyện ngắn của Trọng Bảo
                                                             
                  Thanh minh trong tiết tháng ba/Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.  
                                                                         (Truyện Kiều)  

         ở quê tôi người ta thường đi tảo mộ vào những ngày trước Tết nguyên đán. Sau lễ cúng cung tiễn ông Táo về trời ngày hai ba tháng Chạp, nhà nhà bắt đầu quét tước bàn thờ, lau chùi bàn ghế, nhà cửa, chuẩn bị đón năm mới. Cũng là lúc người ta vác cuốc, cầm hương nhang ra đồng tảo mộ, mời các cụ kỵ, ông bà, ông vải về ăn Tết. Ngày trước, quê tôi chưa có quy hoạch khu nghĩa địa, mồ mả thường tuỳ tiện chôn giữa cánh đồng. Thửa ruộng nào cũng có dăm, ba cái mộ. Khi cải táng, lỗ huyệt cũ lấp đi, đất hẩu, lúa cấy tốt vọt hẳn lên toàn lá là lá, bông lốp, chẳng thu được hạt thóc nào. Mồ mả cải táng cũng cứ giữa đồng mà chôn. Lúc lúa chín, cánh đồng vàng rực. Sau vụ gặt, cả cánh đồng lô nhô những mộ là mộ. Ngày trước quê tôi nghèo lắm, mồ mả chỉ đắp bằng đất lại chẳng có bia ghi tên tuổi của người quá cố như bây giờ. 

       
       Bố tôi thường hay sai tôi đi tảo mộ, mời ông bà, ông vải về nhà ăn Tết. Ông dặn tôi đồng trên, cánh dưới có mấy cái mộ phải đắp, nằm ở những thửa nào, góc nào của từng thửa ấy. Tôi “vâng, vâng, dạ, dạ” làm ra bộ đã nhớ rõ rồi nhưng thực ra thì chỉ láng máng.   
       Tôi ra cây rơm cạnh chuồng trâu, thục tay vào sâu bên trong rút những sợi khô nỏ bện một cái nọn rơm dài để giữ lửa. Rút một thẻ hương trên bàn thờ, tôi vác cái cuốc đi ra cổng. Thằng em út lấp ló ở cửa bếp nài nỉ:   
      - Anh cho em đi với nhé!  
      - Hừ... hừ... đi theo mỏi chân, vấp ngã cấm khóc! Hiểu không?    
      - Vâng ạ! - Nó gật đầu lia lịa. Tôi giao cho nó cầm cái nọn rơm đang cháy ngun ngún, khói mù mịt. Thằng em tôi mặt mũi hớn hở. Nó sướng rơn cầm cái nọn rơm quay vù vù rồi chạy trước. Chiều đông, trời u ám. Ngoài đồng lập loè ánh lửa, phảng phất mùi hương nhang.   
        Đến đồng Chằm, tôi dừng chân ở thửa ruộng chéo góc của bà Cần. Đấy có ngôi mộ của ông nội. Trước ở thửa này chỉ có ba ngôi mộ, ai mới để thêm một cái nữa. Tôi không nhớ ngôi nào là mộ của ông nội, ngôi nào là của người khác. Tôi hỏi thằng em:     
      - Lúc nãy bố bảo ngôi thứ mấy nhỉ?   
      - Em... em không biết ạ!   
      - Sao lại không biết? - Tôi quát: - Lúc bố dặn, mày cũng ở đấy cơ mà!  
      - Nhưng em... em quên mất rồi... - Nó mếu máo chực bật khóc. Tôi bảo:  
      - Thôi được rồi! Mày châm luôn bốn nén hương đi.   
      Trong khi thằng em phùng mồm thổi cái nọn rơm lấy lửa thì tôi cuốc bốn tảng đất to đặt lên bốn ngôi mộ. Tôi bảo nó mỗi ngôi mộ cắm một nén hương. Nó thắc mắc:  
      - Nhưng... đâu phải tất cả là mộ của nhà mình?    
      - Ngốc! Cứ cắm hương lên cả bốn ngôi mộ, nhầm còn hơn không. Tao khấn các cụ rồi!  
      - Anh khấn như thế... nào ạ?
      - Thì khấn: “Năm hết, Tết đến! Các cụ ở nhà nào thì cứ về đúng nhà nấy mà ăn cỗ”.
      - Thế thì không còn phải lo các cụ về nhầm nhà anh nhỉ?
       Thằng em nói vẻ rất yên tâm. Tôi suýt bật cười vì sự ngây thơ, cả tin của nó.   
       Đến cánh đồng Riềng có mộ bà nội và cô ruột tôi cũng làm như thế. Thằng em vừa cắm hương lên mộ vừa mải chộp những con cào cào, châu chấu vặt cẳng nhét vào túi áo đem về làm thức ăn cho con sáo đá của nó. Làm xong công việc tảo mộ thì đã xế chiều, tôi bảo thằng em chạy về nhà trước. Đoạn, tôi tạt vào một ngôi nhà nhỏ bên đầm nước cuối làng.   
       Lão Thống, chủ nhà đang ngồi phệt ngoài thềm. Thấy tôi đến, lão tợp nốt ngụm rượu rồi đặt “cạch” cái chén xuống nền gạch phủi quần đứng dậy. Gần như đã thành lệ năm nào gần Tết, lão cũng dặn tôi đến cùng đi tảo mộ. Tôi thích đi tảo mộ với lão, phần vì tò mò muốn nghe những chuyện lão kể, phần vì mỗi lần đi tảo mộ, bao giờ lão cũng đem theo đồ cúng. Đó là một xâu bánh gai, một mo cơm nếp trong có một cái đùi gà. Sau khi cúng xong, lão thường cho tôi cái đùi gà và mấy cái bánh gai.   
       Tôi theo lão Thống trèo qua đê ra phía sông Phó Đáy. Lão Thống chúi đầu đi lùi lũi qua bãi bồi. Tôi phải chạy gằn mới kịp. Đến cây gạo già giữa bãi, lão bỗng khựng lại. Tôi suýt đâm sầm vào cái cuốc lão đang vác trên vai. Lão lầm rầm trong miệng câu gì, tôi không nghe rõ. Cây gạo già mùa đông rụng tiệt lá khẳng khiu như một bộ xương khô. Bọn trẻ con trong xóm thường kháo nhau vào những đêm trăng sáng mờ mờ vẫn nhìn thấy có bóng hai con ma mặc áo trắng toát ngồi trên ngọn cây kêu khóc nỉ non. Một cơn gió bấc ào đến, khiến tôi thấy lành lạnh sau lưng. Tôi rùng mình đi sát vào lão Thống, trong lòng cảm thấy hơi sờ sợ. Bãi sông cuối chiều vắng người. Tôi và lão Thống lội qua dòng nước sang bên kia sông.   

       Sông Phó Đáy mùa đông rất cạn. Người ta lại thường đóng các cửa cống  công trình đầu mối thủy lợi lấy nước vào kênh nên sông càng cạn, lội qua chỉ săm sắp bắp chân.   
       Sang sông, vượt qua một đám đất rộng toàn lau sậy, chúng tôi trèo lên cái gò đất nhỏ. ở đó có hai ngôi mộ nằm ở hướng đông, chênh chếch nhìn về phía làng tôi. Tôi đoán đó là mộ của hai vợ chồng, hoặc đôi tình nhân nào đó. Lão Thống bảo tôi dùng dao rựa phạt bỏ những cây cứt lợn mọc lung tung xung quanh, rẫy sạch cỏ, đắp lại những chỗ mộ bị sạt lở. Lão run run mở cái túi lấy ra một miếng ni-lông nhỏ, trải giữa hai ngôi mộ. Lão bày bánh gai, cơm nếp, lấy trong túi ra một chai rượu nhỏ cùng ba cái chén bé xíu. Lão rót rượu ra chén, thắp hương cắm lên hai ngôi mộ. Đoạn lão quỳ xuống lầm rầm khấn vái. Tôi ngồi sát sau lưng lão, dỏng tai lên nghe xem lão khấn khứa những gì. Gió bắc thổi ù ù. Tôi chỉ nghe lõm bõm, tiếng được, tiếng mất. Hình như lão đang khấn gọi hai em, mời dặn họ về nhà lão ăn Tết. Khấn vái xong, lão cầm một chén rượu uống cạn. Hai chén rượu còn lại lão tưới lên hai mộ phần. Trong khi chờ tàn hương nhang, lão Thống lấy tay vốc từng nắm đất vụn đắp thêm lên hai nấm mộ.  
       Trời sụp tối, gió càng lạnh hơn. Lão Thống bảo tôi thu lễ vật ra về.    
       Trên đường về tôi gặng hỏi, lão chỉ ậm ừ, chẳng nói thêm một tí gì về gốc tích của hai ngôi mộ ấy cả. Đến đầu làng, lão đưa cho tôi cái đùi gà, gói cơm nếp và mấy cái bánh gai. Tôi chào lão, phóng về nhà, chuẩn bị sẵn sàng đón nhận một trận đòn của ông bố vì tội la cà. Nhưng thấy tôi về, ông chỉ hỏi:   
      - Lại đi tảo mộ với lão Thống hử?
      - Vâng ạ... - Tôi đáp lại giọng hơi run run. Bố tôi bảo: - Thôi, rửa chân tay vào mà ăn cơm! 
       Bố tôi quay đi. Ông lẩm bẩm như chỉ nói riêng với mình: “Lão ấy thế mà số khổ!”. Tôi dúi phần quà của lão Thống cho thằng em rồi ra giếng. Lúc ngồi vào mâm cơm, tôi rất muốn hỏi bố về lão Thống và những bí mật của hai ngôi mộ bên kia sông nhưng không dám. Bố tôi và lão Thống tuổi tác xấp xỉ nhau nhưng không chơi thân cũng chẳng thấy khi nào ngồi nói chuyện hay uống rượu cùng nhau. Nhà tôi có cái ao to, thả nhiều cá. Mỗi lần kéo vó, được mớ cá, bố tôi thường chọn một con mè to bảo tôi cầm sang cho lão Thống nấu dấm. Lão Thống cất được nồi rượu nào ngon cũng nhớ gửi cho bố tôi một chai uống thử...    
       Rồi bí mật về hai ngôi mộ bên sông dần dần hé mở.    
       Ấy là đầu những năm chín mươi. Khi kinh tế khá dần lên, công tác xã hội được quan tâm hơn. Người ta bắt đầu nghĩ đến cần phải làm nhiều hơn việc “đền ơn, đáp nghĩa”, trợ giúp những người có công với cách mạng, người từng tham gia kháng chiến.   
       Một hôm, tôi đang ngồi chơi ở nhà lão Thống, xem lão vót nan đan lờ bắt cá rô thì anh phó chủ tịch uỷ ban phụ trách văn xã dẫn một người đàn bà lạ đến. Lão Thống bỏ dở công việc, pha nước tiếp khách. Ba người ngồi ngay ở thềm  nói chuyện. Chắp nối những trình bày, đối thoại, tranh luận của họ lại, tôi dần dần hiểu rằng họ đang nói về hai ngôi mộ bên sông. Và, điều bất ngờ hơn là lần đầu tiên tôi biết thêm về cuộc đời xưa kia của lão Thống, một con người lầm lũi, lành hiền, không bà con, họ hàng thân thích, quanh năm lặn lội kiếm ăn ở trong đầm, ngoài bãi.   
        Mấy chục năm trước, làng tôi nằm trong vùng Tề. Bên kia sông Phó Đáy là vùng tự do. Lão Thống ngày ấy là người chỉ huy đội du kích bí mật làng tôi. Đội du kích phần đông là nữ. Cánh trai làng đua nhau vượt sông sang vùng tự do ra nhập bộ đội chủ lực. Trong đội du kích có một cô gái rất đẹp. Khuôn mặt trái xoan, mái tóc dài, đôi môi mọng đỏ của cô khiến bao chàng trai xao xuyến, tương tư. Mấy thằng lính dại gái ở đồn Và kháo nhau về một mỹ nữ thôn Hoàng Đan kéo nhau đi lùng sục. Bọn chúng sa vào ổ phục kích của du kích. Có thằng thoát chết, vứt cả súng chạy về đến bốt còn hoảng hồn, mặt mày tái dại.   
       Cô du kích xinh đẹp ấy tên là Thắm. Thắm yêu một anh bộ đội chủ lực quê ở làng bên. Họ biết nhau trong một lần đi hội cướp phết đầu Xuân. Chàng trai mình lấm lem bùn đất, quần áo tả tơi nhưng đã giành phần thắng, cướp được quả phết ấy tên là Đại. Họ yêu nhau từ hội mùa xuân năm ấy. Tình yêu của họ đang mặn thì kháng chiến bùng nổ, Đại vào bộ đội lên chiến khu, Thắm tham gia đội du kích bí mật.   
       Làng Tề sát vùng tự do nên địch thường càn quét, ruồng bố, Việt gian, gián điệp rình mò suốt ngày đêm, nhưng du kích cũng hoạt động mạnh. Đội du kích của lão Thống suốt đêm quấy nhiễu đồn Và, khiến bọn Pháp và lũ ngụy binh mất ăn, mất ngủ phải co cụm lại trong các lô cốt, thỉnh thoảng lại xổ đạn qua lỗ châu mai ra xung quanh. Đội trưởng Thống mấy lần đề nghị cấp trên nhổ quách cái bốt đầu đê để cho dân yên nhưng chưa được chấp thuận. Việc nhổ bốt, phá tề nằm trong một kế hoạch lớn hơn mà ông bí thư chi bộ dặn phải giữ bí mật tuyệt đối, không được phổ biến cho bất cứ ai trong đội du kích biết.   
       Giữa lúc ấy thì xảy ra một chuyện.   
       Vào một đêm tối trời, chàng lính chủ lực nửa đêm lội qua sông Phó Đáy về thăm người yêu. Mãi gần sáng, anh đội trưởng du kích mới biết chuyện. Khi đến nhà Thắm, đội trưởng Thống nghe tiếng hai người đang rúc rích dưới bếp. Mùi cơm nếp thoang thoảng. Đội trưởng Thống đẩy cánh liếp bước vào. Đôi trai gái vội buông nhau ra. Giọng người đội trưởng đội du kích bí mật khẽ rít lên:   
       - Đồng chí Đại! Chỉ huy đơn vị có cho phép về thăm người yêu không?  
       - Anh... anh ạ! - Đại ấp úng chào.
       - Có được phép của chỉ huy không?
       Đội trưởng Thống nhắc lại, Đại ấp úng:  
       - Dạ không! Em... em trốn về thăm Thắm ạ!  
       - Trốn... - Đội trưởng Thống nén giận: - Đồng chí vô kỷ luật thế hả?  
       Đại im lặng. Thắm giờ mới lập cập lên tiếng van vỉ:  
       - Chúng em xin anh... Đêm mai anh Đại sẽ trở lại đơn vị anh ạ!   
       - Không được... - Đội trưởng Thống dịu giọng nhưng vẫn dứt khoát:
       - Cậu phải trở lại bên kia sông ngay đêm nay. Nếu không, tôi sẽ cho du kích bắt cậu dẫn giải trở về đơn vị đấy.  
       Mặc cho đội uyên ương khóc lóc nài nỉ, thái độ cương quyết của người chỉ huy du kích không thay đổi. Biết không lay chuyển được người đội trưởng, Thắm vội vã gói mo cơm nếp, nhét cái đùi gà vào trong rồi trao cho Đại. Anh lính chủ lực khoác súng cùng người yêu lần ra bãi sông.  
       Trời đã tang tảng sáng. Đội trưởng Thống vừa vùi giấu khẩu súng vào đống tro bếp thì những tiếng súng ngoài bãi sông chợt rộ lên. Đội trưởng Thống buột miệng thốt lên: “Thôi chết rồi!”. Lôi vội khẩu súng khỏi chỗ cất giấu, ông lên đạn lao ra phía dòng sông. Nhưng tất cả đã muộn. Thắm và Đại đã bị bọn địch bắt.  
        Tiễn người yêu ra tận mép nước, Thắm quay lại thì lọt vào ổ phục kích của bọn lính đồn. Nghe tiếng súng nổ, đã vượt sang đến bên kia bờ, Đại vội băng qua sông lộn trở lại, nổ súng vào bọn giặc để giải cứu người yêu. Nhưng rồi cả hai đều trúng đạn bị thương và lọt vào tay chúng. Bọn chúng lôi hai người lên chỗ cây gạo giữa bãi sông tra tấn. Chúng nghi Đại là quân chủ lực của Việt Minh nên đánh anh rất dã man hòng tìm hiểu ý định tác chiến của quân ta.  
       Đội trưởng Thống tìm cách giải thoát cho hai người. Ông lo không chịu nổi tra tấn Đại khai ra thì bại lộ hết kế hoạch chuẩn bị mở chiến dịch trung du của ta. Trong lúc tình hình khẩn trương, bức bách, đội du kích đi đến một quyết định táo bạo. Họ tổ chức tập kích vào đồn Và giữa ban ngày với mục đích làm cho bọn địch ngoài bãi sông hoang mang phải rút chạy, thừa cơ giải thoát cho Thắm và Đại. Nhưng trận tập kích chỉ làm cho bọn địch tốn thêm đạn bắn vung vãi vào làng. Thêm ba du kích bị thương phải rút xuống hầm bí mật. Ngoài bãi sông, bọn địch cũng đã kịp giết chết Thắm và Đại. Chúng treo xác hai người lên cành cây gạo rồi rút chạy.   
       Đội trưởng du kích tìm cách tiếp cận nơi hai người bị giết. Nhìn thi thể hai hai người treo lủng lẳng trên cành cây, không một mảnh vải che thân, máu còn chảy nhỏ giọt xuống cát mà lòng người đội trưởng du kích quặn lên. Từ trên cái lô cốt đầu đê, bọn địch vẫn điên cuồng xả súng ra bãi sông, những bông hoa gạo rơi xuống lả tả như máu. Mãi đến tối, du kích mới gỡ được Thắm và Đại từ trên cây xuống. Họ đưa hai người sang bên kia sông, chôn cất trên một gò đất, mộ hướng về phía làng. Anh em du kích cũng tìm thấy bọc quần áo và gói cơm nếp của Đại. Đại đã cởi quân phục giấu ở bên kia sông khỏi bị lộ mình là quân chủ lực rồi mới quay lại cứu Thắm. Khi bị địch tra tấn dã man, anh cắn răng chịu đựng, kiên quyết không khai báo.    
       Sau việc ấy, đội trưởng Thống trở nên lầm lì ít nói.  
       Có lẽ suốt cuộc đời còn lại, lão luôn tự trách mình quá nghiêm khắc. Lẽ ra, cứ để yên cho Đại ở lại làng, ban ngày rút xuống hầm bí mật, đến đêm trở về đơn vị thì có thể hai người đã không bị chết thê thảm như thế. Nhưng ở làng Tề tai vách, mạch rừng, Đại ở lại lộ ra là quân chủ lực đã về, địch biết đề phòng thì chiến dịch phá Tề, diệt bốt của ta sẽ thêm nhiều tổn thất. Chiến tranh mọi tình huống đều có thể xảy ra, mọi giả thiết đều có thể thế này, hoặc thế khác, duy chỉ có lòng người là day rứt, đau đớn mãi không nguôi.
       Sau ngót năm chục năm, chuyện cũ lại được xới lên khi một người đàn bà lạ vẻ quý phái cùng anh phó chủ tịch xã tìm đến nhà lão Thống. Bà ta chính là em gái út của Đại - người chiến sĩ đơn vị bộ đội chủ lực năm xưa bị địch giết hại trên bãi sông.   
        Lúc tôi xách ấm nước sôi lên nhà thì lão Thống đang nói:   
       - Không thể được bà ạ! Chú Đại và cô Thắm chết không phải là do đang thực hiện nhiệm vụ thâm nhập vùng Tề trinh sát như trong giấy đề nghị xác minh bà đã viết đâu! Tôi không thể ký xác nhận được.  
       - Ôi dào! Sao ông nguyên tắc và khắt khe với đồng chí, đồng đội thế? Ai tham gia kháng chiến mà chả có công lao, chết ốm hay hy sinh cũng là vì cách mạng, vì dân, vì nước cả. Đằng này bác Đại nhà tôi rõ ràng là do bọn địch bắn chết cơ mà!  
       - Nhưng...  
       - Còn nhưng gì nữa! Ông thấy đấy, bây giờ khối người có tham gia chiến đấu một ngày nào đâu, có tham gia thanh niên xung phong gì đâu. Thế mà họ kê khai tự dựng lên thành tích, vẫn cứ được công nhận là có công, được hưởng chế độ chính sách Nhà nước đấy thôi.   
        Lão Thống lặng thinh. Bà khách vẫn thao thao:   
       - Làng tôi có người chẳng công cán gì, đi buôn qua phà, máy bay bắn cụt chân được bộ đội băng bó, đưa vào viện cấp cứu, bây giờ khai là bị thương do vác đạn lên trận địa, thế là trở thành thương binh, tháng tháng vẫn nhận đều đều tiền trợ cấp...   
        Bà khách uống một ngụm nước, liếc mắt thăm dò thái độ và phản ứng của lão Thống rồi mới nói tiếp:  
       - Tôi đọc báo thấy ở tỉnh gì đó trong miền Nam, ngụy binh nó còn khai gian lý lịch để trở thành người có công, được cả huân chương nữa đấy. 
       Đến lúc này thì lão Thống hết chịu nổi. Lão đứng dậy, gằn giọng vẻ bức bối:   
       - Thế thì... bà... bà… đi mà nhờ lũ ấy nó chứng nhận cho!  
       Bà khách cũng bật dậy như một cái lò so. Biết không thể thuyết phục được lão Thống, bà ta liền giở mặt. Bà ta lia thia xỉa xói, nhiếc móc lão Thống một hồi bằng những lời lẽ không còn gì là thân thiện và lịch thiệp nữa. Rồi bà ta đùng đùng cầm tờ giấy bước ra ngoài cổng. Anh phó chủ tịch xã lật đật chạy theo.   
       Chuyện sau đó tôi cũng chẳng rõ thế nào nữa.  
       Trúng tuyển đại học, tôi về Hà Nội học tập thường là sát ngày tất niên tôi mới đoảng về nhà, sau Tết xong là vội vàng đeo theo vài cái bánh chưng lên trường. Tôi chẳng còn có dịp nào cùng lão Thống đi tảo mộ cuối năm. Ra trường, tôi nhận công tác ở tận trên Tây Bắc. Mãi đến năm ngoái, tôi mới có điều kiện về nghỉ Tết dài dài. Chợt gặp tôi ở đầu đê, lão Thống móm mém bảo:  
       - Chiều mai rỗi sang ông đi tảo mộ nhé!   
       - Vâng ạ! Nhất định cháu sẽ sang.   
       Tôi đáp và nắm bàn tay sần sùi, khô đét, lủng củng những xương của lão Thống. Trong ký ức tôi hiện lên những kỷ niệm tuổi học trò với những nỗi mong chờ mỗi khi Tết đến được đốt pháo, ăn bánh chưng, tranh nhau cái đuôi lợn và nhất là được đi tảo mộ với ông lão Thống ngày tất niên.  
       Hôm ấy, tôi và lão Thống lại cắt qua cánh bãi sang sông. Đến gốc gạo già, lão Thống dừng lại bảo tôi đốt ba nén hương cắm vào gốc cây. Lão chắp tay đứng lầm rầm khấn vái. Dáng lão liêu xiêu, tay áo nâu sờn rách bay phơ phất. Cây gạo cũng đã già lắm rồi, gốc nó sù sì, thân sùi ra những cái bướu to, những cái cành trụi lá như một bộ xương khô kêu lục cục trong trời chiều gió bấc. Tôi chợt cảm thấy lành lạnh bởi mùi hương trầm thơm quá.  
       Sang đến bên sông, tôi giật mình ngỡ ngàng. Hai ngôi mộ đã không còn ở trên gò đất nữa. Chỗ hai ngôi mộ chỉ còn là hai hốc đất lõm xuống đầy cỏ dại. Lão Thống bảo:   
       - Họ đã di dời, quy tập vào nghĩa trang liệt sĩ rồi!  
       - Thế sao ông vẫn sang đây tảo mộ?  
       - Sang đây thì mới thắp được cho chúng nó một nén hương chung. Hai đứa bây giờ người về mãi dưới nghĩa trang liệt sĩ của tỉnh, người thì lên tận nghĩa trang liệt sĩ trên huyện, muốn đi tảo mộ cũng chẳng đến được nữa...   
       Giọng lão Thống vẻ bùi ngùi. Lão bảo tôi chặt cây, phạt cỏ chỗ dấu tích hai ngôi mộ. Đoạn, lão lấy đồ cúng từ trong túi ra. Vẫn đầy đủ các thứ như ngày nào, mo cơm nếp, cái đùi gà và mấy cái bánh gai - những thứ mà trong cái đêm bi thương năm nào người con gái đã trao cho cho người con trai. Lão Thống xòe diêm thắp nến, châm hương. Hai ngọn nến nhỏ run rẩy trong hai hố đất như hai hốc mắt người mù. Lão Thống ngồi bệt xuống đất. Hai tay lão rờ rẫm trên mặt cỏ dường như muốn kiếm tìm lại chút hơi ấm của người đã khuất.
        Đó là lần cuối cùng tôi đi tảo mộ với lão Thống.
        Sau này tôi mới biết mặc dù lão Thống cương quyết không chịu xác nhận Đại và Thắm hy sinh khi đang làm nhiệm vụ mà chỉ khăng khăng nói là chết do vô kỷ luật. Nhưng rồi, họ vẫn làm được đầy đủ thủ tục để đề nghị công nhận liệt sĩ cho hai người. Bà khách hồi nào tôi gặp ở nhà lão Thống sau khi đưa mộ anh ruột về nghĩa trang liệt sĩ tỉnh đã tài trợ cho quê tôi kinh phí để xây một trạm bưu điện văn hoá xã khá đẹp.   
       - Số lão Thống thế mà khổ! - Bố tôi bảo: - Lão ấy đánh giặc thì gan lỳ liều lĩnh, dũng cảm, chết chẳng sợ, từng vật nhau với một thằng Tây dại gái ngoài bãi dâu, bắt sống được nó. Đội du kích do lão chỉ huy đánh thắng nhiều trận, đốt cháy đồn Và, đánh mìn đổ xe cam-nhông chở đầy lính Tây trên quốc lộ số 2. Có trận thắng lớn còn được ghi vào cả sử sách của tỉnh, của huyện. ấy thế mà cải cách ruộng đất, chẳng hiểu vì sao tự dưng lão ấy lại bị quy là quốc dân đảng, là địa chủ, bị truy bức đấu tố, khai trừ khỏi Đảng. Địa chủ gì lão ấy, ba sào ruộng, một con trâu còn phải gán nợ. Sửa sai, khối người được phục hồi nhưng lão ấy thì không. Lão sống đến hết đời vẫn nghèo khổ, không vợ, không con, đói no, đứt bữa nhưng được cái chẳng bao giờ ác tâm, làm hại đến một ai.  
        Bố tôi cũng thường nhắc mãi một cái ơn đối với lão Thống. Trong một trận Tây càn vào làng bất ngờ. Khi chỉ huy đội du kích rút lui ngang qua nhà tôi tuy tình huống rất gấp, lão vẫn nhớ tháo then chuồng xua hai con trâu của nhà tôi phóng ra bãi nên không bị bọn giặc vào bắn chết. Con trâu là đầu cơ nghiệp. Tài sản duy nhất có giá trị của nhà tôi dạo ấy là hai con trâu ấy, bố tôi vẫn thường vẫn bảo thế.Bây giờ thì cả lão Thống và bố tôi đều đã là người thiên cổ. Cây gạo già nua ngoài bãi cũng không còn nữa. Cái gò đất bên sông, nơi dấu tích hai ngôi mộ cũng đã bị san lấp. Tại nơi ấy, người ta đang xây dựng một nhà máy chuyên chế biến rau quả xuất khẩu.Trước Tết này, thấy tôi cùng thằng cháu chuẩn bị đi tảo mộ, mẹ tôi dặn:   
       - Qua cánh bãi, con nhớ đắp vài hòn đất lên mộ, thắp cho lão Thống một nén hương và nhớ khấn gọi, dặn lão về nhà ta mà ăn Tết, kẻo năm cùng tháng tân, đêm tất niên giao thừa chỉ còn một mình bơ vơ ngoài đồng thì tội lắm!     

                                                                            Viết cuối năm Đinh Hợi

Một ngày nhận hai tập thơ

Ngày áp Tết Tân Mão-2011, trời rét buốt. Cái lạnh giá kinh khủng len lỏi khắp chốn khiến con người dường như bất lực trước thiên nhiên. Giữa cùng một ngày rét này, tôi nhận được hai tập thơ của bạn văn gửi tặng. Đó là tập thơ "Khuôn mặt gió" của Nguyễn Thanh Cao (NXB Hội Nhà văn-2010) và tập thơ "Bóng nắng" của Nguyễn Đình Xuân (NXB Công an nhân dân-2010).

          Xin điểm vài câu thơ viết về mùa Xuân của hai tác giả cho bớt cái giá lạnh cuối Đông. Nhà thơ Nguyễn Thanh Cao viết về mùa Xuân là quy luật của đất trời, vạn vật:

          Đông tàn, nắng ấm gió đưa
          Ngàn hoa đua sắc rợp mùa Xuân sang.
                             (Hoa cuối mùa)

          Trong ngày Xuân ấy:

          Thong dong một cõi Ca Trù
          Ngày Xuân đượm màu câu hát
          Đào nương gieo lời khoan nhặt
          Tay giòn nhịp phách thảnh thơi...
                             (Cõi Xuân ca trù)

          Trong bài "Mong" nhà thơ lại viết:

          Mùa Xuân vừa mới đi qua
          Nắng hè vội vã giăng nhòa bóng mây
          Bao người đợi lá thu bay
          Anh mong sớm rét, heo may Đông về...

          Mong mùa Đông về để chờ:

          Ấm êm chiếc áo em đan
          Gửi anh chống rét vượt ngàn dặm xa...

          Có lẽ đây là cái rét chờ mong trong tâm tưởng của nàng Bân cổ tích mà nhà thơ cũng ngóng đợi. Nhà thơ Nguyễn Đình Xuân cũng bàn về quy luật của thiên nhiên qua câu thơ:

          Chiều nay nhớ về chiếc lá
          Từng nhuộm đỏ cả mùa đông
          Xuân sang trơ cành gầy guộc
          Thời gian khắc những vòng tròn...
                              (Cây bàng góc phố)
 (Xem tiếp)

Tập truyện ngắn Phong lan đỏ

Tập truyện ngắn Phong lan đỏ của Trọng Bảo do Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành 12-2010. Các truyện ngắn đều đã được in trên các báo Văn nghệ trẻ, báo Người Hà Nội, báo Giáo dục & Thời đại, báo QĐND, báo Pháp luật Việt Nam cuối tuần, tạp chí Nhà văn. 
         Tập truyện gồm 20 truyện ngắn: 1- Phong lan đỏ, 2- Cánh chim non, 3- Chim lợn kên ngang trời, 4- Gã làm thuê, 5- Đáy vực (gồm ba phần: Chuyện ma đi đò, Dòng sông-dòng đời, Lòng người thăm thẳm), 6- Đêm sao sa, 7- Nhớ rừng, 8- Mưa lúc tan tầm, 9- Người đưa thư, 10- Chiếc lá trôi sông, 11- Họa văn chương, 12- Dòng sông chảy ngược, 13- Tiếng sáo diều, 14- Chiếc đèn ông sao, 15- Lão Cống, 16- Thầy ơi, 17- Độc hành, 18- Kỷ niệm ngày xanh,19- Thời trai trẻ, 20- Hôm nay trời nhiều gió./.
                                      Hà Nội, 1-2011

           Vừa tan tầm thì mưa.

           Cơn mưa đổ xuống sầm sập như trời đang hờn dỗi.

           Đường phố kẹt cứng những người là người. Tất cả cùng chịu trận mưa to. Ai nấy vội vã trùm áo mưa lên người. Dòng người đang trôi trên đường trông đủ loại hình thù, đủ loại màu sắc nhạt nhoà trong mưa. Những chiếc xe ngược xuôi, đan chéo nhau. Ai cũng muốn mau thoát khỏi cơn mưa chiều xối xả. Nhưng dòng người thường chậm hơn dòng nước.

           Khi những hạt mưa đầu tiên ném vào người, vào mặt như sỏi thì Hân vội phanh kít xe lại. Cô bật yên xe. Bàn tay cô quờ vào khoảng rỗng của cốp xe. Buổi sáng, trước lúc đi làm Hân đã quên không bỏ cái áo mưa vào trong cốp. Và cũng sáng nay lần đầu tiên Đoàn - chồng Hân không dắt chiếc xe @ nặng nề của cô ra tận cổng như mọi khi. Thường thường là mỗi sáng Hân đi làm, Đoàn đều nhanh nhẹn dắt chiếc xe ra cho vợ. Rồi anh săm sắm hỏi han, kiểm tra xem Hân đã đem đủ các thứ cần thiết chưa. Nào là túi sách, son phấn, khăn giấy lau mặt, điện thoại di động, chìa khoá nhà và nhất là áo mưa. Trời nắng trang trang anh cũng lo Hân quên áo mưa.

          Thế mà sáng nay, Đoàn không dắt xe ra cửa cho Hân như mọi sáng. Từ tối hôm qua, hai người giận nhau. Nguyên nhân phải kể đến là từ khi cơ quan của Hân xuất hiện một anh chàng kẻng trai, ga lăng. Đó là một tiến sĩ mới tu nghiệp ở nước ngoài về. Hắn tên là Khải được đề bạt là thủ trưởng cơ quan. Việc đầu tiên hắn đề nghị với mọi người trong cơ quan là ngay thứ bảy tuần này tổ chức buổi gặp ra mắt tại khu du lịch Ao Vua. Mọi chi phí xe cộ đi lại, ăn uống, dịch vụ hắn bao tuốt. Hắn còn mở ngoặc thêm là các nhân viên đều được đem theo phu nhân hoặc phu quân. Hắn ta vừa ra khỏi phòng, đám nhân viên nữ đã oà lên choe choé:

          - Ghê quá nhỉ! Định tỏ vẻ anh hùng nhất khoảnh hả.

          - Hắn là con đại gia đấy...

          - Đại gì thì đại, kéo nhau đi cả đống cho hắn biết tay... Mà nhớ mỗi tên phải kèm một xuất ăn theo nữa nhé!

          Đám con gái ngoắc tay nhau. Cánh nhân viên nam cũng hứa sẽ đi đủ cả đôi. Nếu cần sẽ kèm theo một nhóc con nữa cho biết Ao Vua thế nào.

          Hân về nói với chồng chuyện cơ quan. Đoàn gạt phắt đi:

          - Em không nhớ là đã hẹn thứ bảy tuần này về quê thăm mẹ cơ mà!

          Hân cụt hứng nhưng cố vớt vát:

          - Hay mình để tuần sau hẵng về quê đi anh...

          - Không được! Mẹ bảo tuần này về còn sang nhà chú Vĩnh bàn việc xây mộ cho ông nội...

          - Nhưng việc của cơ quan em...

          - Việc gì mà việc. Kéo nhau đi chơi bời thì có. Họp hành gì gì mà ở tận mãi cái nơi chuyên ăn chơi du hí thế!
 (Xem tiếp)

Hôm nay trời nhiều gió

Truyện ngắn của Trọng Bảo

          Hai mẹ con đi chợ từ sớm. Bé Thương được mẹ cho đi chợ thì thích lắm. Lẽ ra hôm nay nó phải đến lớp mẫu giáo. Nhưng cô giáo bị ốm nên nó phải nghỉ học. Không thể để con bé ở nhà một mình, cái ngôi nhà khuất sau làng toàn bọn nghiện hút lảng vảng nên chị đành cho nó cùng ra chợ.

          Mẹ quẩy gánh rau muống đi trước. Con bé lon ton chạy theo sau. Chân nó ngắn nên chốc chốc chị lại phải dừng lại chờ nó. Con bé cố chạy cho kịp để mẹ khỏi phải chờ. Nó biết gánh rau của mẹ nặng lắm. Hôm qua mẹ đã mất cả buổi chiều để hái từng ngọn, bó từng mớ thận cẩn thật. Nó hỏi: "Sao mẹ không lấy liềm cắt cho nhanh ạ!". Chị bảo: "Rau cắt bằng liềm đem ra chợ người ta chê không mua con ạ!". Nó lại hỏi: "Sao thế ạ?". Chị lại phải giải thích cho nó là rau muống dùng liềm cắt cọng rau hay bị vỡ, chẻ ra, ngọn to ngọn nhỏ lẫn lộn, nhiều khi có cả cỏ nên thường rất khó bán. Con bé có vẻ hiểu. Nó thương mẹ lắm. Mới năm tuổi nhưng nó biết mẹ vất vả. Bố đi làm ăn xa, quanh năm đảo về vài luợt. Mọi công việc đồng áng ở nhà đều do một mình mẹ nó đảm đương. Không biết bố làm ăn thế nào nhưng nó thấy có lần mẹ phải vét gần hết cái bồ lúa nhỏ mang ra chợ bán đưa tiền cho bố nó đem đi.
         

                  

          Từ nhà ra đến chợ hơn một cây số. Con bé đã mỏi chân lắm rồi. Chị động viên: "Con có mệt không! Cố gắng lên! Lúc về mẹ sẽ không để con phải đi bộ nữa". Con bé gật đầu ra vẻ không mệt để mẹ yên tâm. Đến chợ chị tìm mãi mới có một chỗ trống để đặt gánh xuống. Hai mẹ con ngồi giữa gánh rau muống.
 (Xem tiếp)

*Tôi không phải là người làm thơ, thỉnh thoảng chỉ ngẫu hứng thế thôi. Vậy mà một hôm, qua trang tìm kiếm Google tôi chợt thấy bài thơ "Mùa Xuân đang đến bên thềm" của mình được một cô giáo dạy văn của xứ Huế mộng mơ trích gần như nguyên vẹn để bình trong một bài viết về thơ Xuân. Ngại nhất là mấy câu "thơ thẩn" của mình lại được xếp cạnh những câu thơ của các nhà thơ nổi tiếng viết về mùa Xuân. Hôm nay, tình cờ lại đọc được bài viết của Trần Phượng Đình về bài thơ "Mưa rơi trên bến". Xin được đưa lại bài viết trên blog của mình và chân thành cảm ơn tác giả đã có những nhận xét thật xác đáng về bài thơ. (Trọng Bảo)

          

"Mưa rơi trên bến" hay mưa trong lòng

Thu mà chẳng có mưa, nắng chẳng còn. Không gian lờ đờ nhàn nhạt trôi. Tôi thẫn thờ đọc những gì có trước mặt. Bỗng tôi gặp Trọng Bảo từ một sự quan tâm cuộc sống đời thường, nên tôi tìm đọc anh.

         Thật bất ngờ trước "gia tài" hàng mấy trăm bài viết của anh chưa nói đến tập "Phong Lan Đỏ". Bởi vậy, chỉ dám xem và đọc đọc thôi, lại là lần đầu nên đâu có dám "góp ý" - như tiêu đề trong blogs.

          Tuy nhiên, cùng lướt xem các bức tranh và ảnh (không hiểu sao tôi hay dừng lại ở các bức tranh, ảnh - đặc biệt là tranh vẽ tay), đọc tên các truyện ngắn, truyện vui, dừng lại xem bìa cuốn "Phong Lan Đỏ", đọc tên hai mươi truyện ngắn, nghĩ trong này chắc lắm chuyện hay, qua những tiểu phẩm, tản văn... tôi bất ngờ đứng lại khi bắt gặp tiếng thở dài trong gió...

          Vâng, đúng thế, "bước chân đứng lại lòng toan hững hờ" bởi tôi nghe tiếng thở dài nhẹ lắm. Gió ở triền sông vốn lướt, tiếng thở trong mưa sao không dám buông lòng? Tôi bần thần vậy khi bắt gặp khổ thơ đầu trong bài "Mưa rơi trên bến" của Trọng Bảo. Này nhé:

 Ngày chị sang sông
          Mưa rơi trên bến đò làng Hạ
          Những giọt nước lăn dài trên má
          Hoà lẫn vào nhau
          Mưa thấm ướt áo nâu
          Bến sông vắng, gió thở dài trong gió.

          Ngày nay, ngày cưới chẳng còn thời gian cho cô dâu khóc, nào váy bảy tầng, má phấn môi hồng cho ngày tự do cuối cùng đã quá bận rộn rồi. Còn đây, chị áo nâu kín cổ nén vai tròn, rõ là đám cưới này cũng đã mấy mươi. Ngày xưa bé, lũ chúng tôi thường rình xem cô dâu... khóc. Bởi ông tôi nói rằng: Khóc như  thiếu nữ vu quy, cười như anh khoá hỏng thi về làng - tôi nhớ đại thể vậy. Nhưng ở đây, dòng nước mắt lăn mà không tiếng nấc, lại còn chỉ dám lẫn vào mưa mà thẫm ướt áo nâu. Đây đâu là khóc hạnh phúc. Tôi dám chắc tiếng khóc có thành lời, nhưng nó thầm thì thầm thì rất kẽ đủ cho chị và tác giả cảm nhận cùng nhau.

          "Bến sông vắng" ư? Một đám cưới kia mà, lại là bến sông: nơi tụ họp cũng là nơi giao cắt, người sang bên kia bờ, kẻ ở lại bên ni, mà nói "Bến sông vắng" hẳn tác giả muốn thế để rồi tưởng thế.

          Ngày anh về, vạt mía bãi ngô chẳng nỡ hết xanh. Người chiến binh gập gụi đưa mình, háo hức mà quên đi thương tích. Trong khi anh vục tay vào lòng nước mát để dõi mắt tìm kiếm dấu chân xưa. Cơn gió ngược lật ống quần anh phần phật, lẫn trong niềm vui đón anh về, chia ấm ức cùng anh nỗi mất mát lớn lao nữa đã xẩy ra.

         "Bến sông xưa gió thổi ngược chiều". Chỉ thế thôi mà tôi như  thấy cùng anh là lá cờ te tua bay lật phật. Hào hùng đấy mà bi thương cùng từ đấy. Anh có biết, ngày chị vu quy là một này buồn, ngày anh trở về là một ngày tê tái.

         Thời gian, mưa, chiến tranh, mười lăm năm. Mười lăm năm, mưa trắng chờn vờn bay đã bám đậu dần trên đầu người thiếu phụ

 Chị giấu kín nỗi đau
          Vào những nếp nhăn nơi khoé mắt.

          Tôi như thấy: Muời lăm năm lấy sợi nhớ chị vá trái tim mình, tay lần mũi kim, đêm khuya lắc. Anh ơi, chị đã gói ghém khâu nỗi thương đau đặt tận đáy lòng, rồi mãi một chiều chị mới sang sông...

          Có lẽ điều bi ai của ngày anh về ở khổ thơ thứ hai tác giả đã quên đau, để cuối cùng người chiến binh phải đối mặt. Mười lăm năm đâu là một giấc, cái háo hức cho anh sức sống, cho anh mãi trẻ, cho anh nghị lực để quên đi thương tật, mà giờ đây đến ngã rẽ rồi, dấu chân xưa ấy đã chẳng còn... Chị lấy tim mình vá giấu niềm đau, anh lấy gì để sưởi mùa Đông đã đến? Chiều mùa Thu không mưa, bến sông quê, bãi mía, nương ngô, vẳng lời ru phía bên bồi có gửi qua bên lở...?

         Mười lăm năm và có thể hơn cả hai lần mư­ời lăm năm, đủ để chuyện tình đi vào kỷ niệm, hay nhọc nhằn thời thế mà kết bài thơ chẳng nặng nề. Nhưng lòng tôi nặng màu Thu tím thắt, viết một mạch những ý nghĩ vụt qua, chắc hẳn là những lời vụng mộc. Có lẽ bài thơ đã dẫn tôi quay lại một cõi miền?

         Tôi đọc lại bài thơ. Lại nghĩ rằng, dùng câu chữ chuẩn xác như Trọng Bảo, hẳn anh đã chỉnh sửa mấy lần câu thứ hai trong khổ cuối "Xuống đò gặp một cô bé ngây thơ" và chưa thoả mãn? Trong tôi hiện lên hình ảnh: Gió lùa ngọn tóc xanh nghịch tay nạng gỗ...".

     

      Mưa rơi trên bến

       Ngày chị sang sông
       Mưa rơi trên bến đò làng Hạ,
       Những giọt nước lăn dài trên má
       Hoà lẫn vào nhau
       Mưa thấm ướt áo nâu
       Bến sông vắng, gió thở dài trong gió.

       Ngày anh trở về
       Nửa thân mình đu trên nạng gỗ
       Bến sông xưa gió thổi ngược chiều.
       Không gặp lại người yêu
       Anh gặp một dòng sông vẫn trẻ
       Vạt mía, bãi ngô non xanh đến thế!
       Lối mòn xưa đâu dấu chân xưa...

       Trời cũng lại đổ mưa
       Mưa trắng bay trên mái đầu điểm bạc.
       Mười lăm năm chiến trường
       Mười lăm năm xa cách
       Biền biệt đường thư, biền biệt tin nhau.
       Chị giấu kín nỗi đau
       Vào những nếp nhăn nơi khoé mắt
       Ngày được tin anh mất,
       Chị sang sông vào ngõ nhà người...

       Anh trở về, chị đã đi rồi,
       Mười lăm năm ngỡ mình vẫn trẻ.
       Xuống đò gặp một cô bé ngây thơ,
       Ngỡ ngàng anh nhận ra hình bóng chị
       Và chợt hiểu đã đến cuối mùa thu...
       Bến xưa có tiếng hời ru:
       "Sông ơi có tự bao giờ
       Bên bồi, bên lở, đôi bờ cách xa...".

                Bến sông Phó Đáy, 20/10/2010
                                   TB

Thơ |

Học trò cũ

Truyện ngắn của Trọng Bảo

          Đón khách xong, hiệu trưởng Thụ đáo vội về phòng riêng vớ lấy cái khăn mặt. Anh chưa kịp lau mồ hôi thì lại có tiếng ông trưởng ban hành chính gọi:

          - Mời thầy hiệu trưởng sang ngay phòng họp, đồng chí phó chủ tịch và các anh trên tỉnh có ý kiến đóng góp xây dựng trường...

          - Vâng... Vâng... tôi sang ngay đây! Bác thưa với các anh ấy uống nước chờ tôi một lát!

          Ném chiếc khăn mặt xuống bàn, chỉnh vội cái ca-vát xộc xệch, hiệu trưởng Thụ lật đật bước sang phòng họp hội đồng nhà trường để nghe ý kiến chỉ đạo của các anh ở trên về. Chả là trường phổ thông cơ sở Hoà Xuân chuẩn bị đón nhận huân chương Lao động hạng 3, nhà trường tổ chức gặp mặt các học sinh cũ đang làm việc ở tỉnh xin ý chỉ đạo và mong được sự trợ giúp. Hơn bốn chục năm rồi, nhiều lớp học sinh đã học tập ở trường này. Tuy là một trường ở vùng quê nghèo khó nhưng có nhiều người học hành đỗ đạt ra phết. Đất nghèo nhưng yêu chữ, hiếu học. Buổi mới lập trường nhà gianh, vách đất. Học sinh tới lớp quần áo vá chằng, vá đụp, tay cầm những cuốn vở quăn góc, rách bìa. Có người còn đem trâu cột ngoài sân trường cho gặm cỏ trước khi vào lớp tập viết. Giáo viên thì cũng chẳng hơn gì, cơm độn sắn, mỳ nắm luộc thế mà vẫn tận tình bám lớp tất cả vì học sinh thân yêu. Mái trường quê lam lũ này đã ấp ủ, nuôi dưỡng bao học trò. Những năm chiến tranh phá hoại, học sinh từ thành phố, thị xã sơ tán về học ở trường khá đông. Nay nhiều người thành đạt giữ những chức vụ quan trọng ở tỉnh và trung ương. Buổi họp chuẩn bị cho hội trường, xe cộ kéo về nườm nượp, cuốn bụi mịt mù. Dân phố núi được một phen ngưỡng mộ. Lớp học sinh hôm nay chắc chắn sẽ phải lấy đó làm điều tự hào, để răn mình phải cố gắng mà vươn lên. Hơn bốn mươi năm qua rồi nhà trường đổi thay, phát triển. Cũng có được một ngôi nhà hai tầng với tám phòng học, còn lại thì vẫn là nhà cấp bốn. Học sinh vẫn phải học hai ca mỗi khi trời mưa bão. Bởi lẽ dãy nhà cấp bốn nắng thì các em có lớp mà mưa thì mất chỗ ngồi học. Đám học trò ướt át rét mướt kéo nhau lên đứng co ro ở hành lang nhà hai tầng.

          Trường phổ thông cơ sở Hoà Xuân được tặng thưởng huân chương Lao động hạng 3 là một sự kiện trọng đại. Hiệu trưởng Thụ cũng bị bất ngờ. Mặc dù anh là người đã chuẩn bị các loại văn bản thành tích để báo cáo lên trên xem xét. Nhưng anh vẫn cho rằng trường mình nhếch nhác, chất lượng đào tạo có tốt nhưng trường lớp úi sùi, cơ sở vật chất dạy học thì còn quá nghèo nàn. So với các trường trong tỉnh thì còn kém thua xa. Nhớ hôm đoàn cán bộ cơ quan thi đua khen thưởng của tỉnh xuống khảo sát, ông trưởng đoàn vặn vẹo anh đến toát mồ hôi. Anh ấp úng, nhiều câu hỏi không trả lời được. Sau bận ấy anh nghĩ trường Hoà Xuân chắc chắn là bị loại khỏi danh sách đề nghị khen thưởng. Không ngờ ông trưởng đoàn kiểm tra ấy khó tính nhưng lại từ tâm. Ông đã nhìn thấy "nhân tố mới", thấy được sự nỗ lực vượt bậc của thầy trò ở một trường nghèo nhất tỉnh.

 (Xem tiếp)

Nỗi buồn ngày đại lễ

Khoảng 11giờ 40phút trưa nay (6-10), tại khu vực phía sau khán đài C, sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Từ Liêm, Hà Nội xảy ra cháy và gây nổ 2 container chứa pháo hoa, làm 4 người thiệt mạng và 3 người khác bị thương. Nguyên nhân của vụ cháy nổ được xác định là do sơ xuất trong quá trình vận chuyển.

Số pháo hoa trên do công ty TNHH một thành viên đầu tư thương mại và dịch vụ Quốc tế - INTERSERCO (có trụ sở tại Hà Nội) nhập từ nước ngoài về phục vụ bắn pháo hoa nghệ thuật tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình vào tối ngày 10-10. 

       
 

TRỌNG CƯỜNG
Tác phẩm văn học & báo chí

• Trang chính
• lưu trữ
• Albums
• Admin
• Mobile
• links

• Tham nhũng không khó tìm
• Truyện ngắn THẦY ƠI
• Truyện ngắn đăng Báo Người Hà Nội
• Truyện ngắn Chim lợn kêu ngang trời
• Truyện ngắn Chuồn chuồn bay thấp
• Diễn biến vây bắt sát thủ Lê Văn Luyện
• Bài giới thiệu sách đăng báo Văn nghệ
• LÃO DỞ NGƯỜI - truyện ngắn
• Kỷ niệm Nhà văn anh hùng Chu Cẩm Phong
• Truyện ngắn Phía sau vở diễn
• Truyện ngắn Dị nhân
• Truyện ngắn THANH MINH
• Một ngày nhận hai tập thơ
• Tập truyện ngắn Phong lan đỏ
• Truyện ngắn MƯA LÚC TAN TẦM
• Truyện ngắn Hôm nay trời nhiều gió
• "Mưa rơi trên bến" hay mưa trong lòng
• MƯA RƠI TRÊN BẾN - thơ
• Truyện ngắn Học trò cũ
• NỖI BUỒN NGÀY ĐẠI LỄ

• Chung [33]
• Truyện ngắn [19]
• Truyện cười [2]
• Tư liệu [0]

• Trọng Bảo Gửi Như Lan và thynguyen81: Cám ơn hai em đã đọc bài thơ và bài bình bài thơ...
• Như Lan Bài viết hay thật.Em rất xúc động,và em đã phải lau nước măt khi đọc...
• thynguyen81 ... Từ dạo ấy chị lấy chồng Vấn tóc thề giữa miền nắng mưa...
• ngoxua Không ai lại không vỡ òa nỗi mừng về kì tích của người Việt là đồng...
• Nguyễn Đình Xuân Hôm thứ 5 thấy bác sang dự mà không quá bộ lên em chơi.
• trongcuong Gửi NTC: Cảm ơn bạn, đúng là tựa đề bị lầm, mình sẽ sửa ngay. Chúc...
• ntc Truyện cảm động lắm! Nhưng hình như tựa đề bị lầm lẫn chăng?
• Trong Bao Gửi bạn Triệu Lương Dân: Rất vui khi bạn đọc truyện lại góp cho một...
• Nguyễn Thanh Cao Nếu liệt kê danh sách các "thủ trưởng nghèo" như trường hợp Trọng Bảo...
• dư hồng quảng Lập Thạch xem truyền hình Phú Thọ dễ hơn xem Vĩnh Phúc. Lễ hội chọi trâu...
• lienson Gửi anh Thanh Cao: Đây là Blogs của cu Cường tự lập nên chưa đủ các đề...

• RSS 0.90
• RSS 1.0
• RSS 2.0
• Atom

Tổng số bài viết: 54
Tổng số góp ý: 11
Tổng số trackbacks: 0

• Tổng số lượt xem bài: 7.405